Günümüzde artık bir çok kişide dil ve dudak kanseri görünmektedir. Dil ve dudak kanseri, ağız döşemesi, yanak iç kısımları, damağı etkileyen kötü tümörler ve tükrük bezleridir. Genellikle tümörlerin büyük bir kısmı skumöz hüre kanserleri olmakla birlikte, bir miktarıda lenfoma, melanoma, küçük tükrük bezleridir.
Dudak ve dil kanserini geniş bir açıdan incelememiz gerekirse;
Etkilenen sistemler
- Sindirim sistemi
Görünme sıkılığı
- 12 /100.000 (her yıl 30.300 yeni olgu). Her yıl 5000 kişi bu hastalıktan ölür
- Ağız boşluğu tümörleri tüm kanserlerin, erkeklerde % 4′ ünü, kadınlarda % 2 ‘ sini meydana getirir
- Hurma, taze hurma yaprağı çiğneme alışkanlıkları, sigaranın yanan ucunu ağız içinde tutma alışkanlığına bağlı olarak, Asya’da ensidansı yüksektir.
Yaş
- 50 ve üzeri. Fakat dumansız tütün kullanımı ile genç yaş grubunda artış görülmektedir.
Cinsiyet; erkek, kadın.
BELİRTİ VE BULGULAR
- Yutma güçlüğü
- Lokmaların burundan geri gelmesi.
- Konuşma problemleri
- Tümöre bağlı nazofaringeal yetersizlik ve boğaz ağrısı yutulan gıdalrın hava yollarına kaçması.
- Yansıyan ağrı nedeniyle tek taraflı kulak ağrısı
- Sıklıkla hassas ve infeksiyon ile karışan ağız boşluğunda kitle veya ülser. Genellikle elle muayenede ülserin kendi sınırının ilerisine uzanın sert alana hissedilir.
- Sert boyun kitlesi
- Boyunda elle gelen lenf bezleri
NEDENLERİ
- Tütün kullanımı (Dumanlı veya dumansız)
- Enfiye kullanımı
- Aşırı alkol tüketimi
- Dudak kanseri hallerinde ultraviole ışığa maruz kalma
- B12 vitamini veya demir eksikliği anemisi.
TANILAMA
1. GÖRÜNTÜLEME
- Akciğere sıçramayı ekarte etmek için göğüs grafisi
- Kemiğe sıçramayı düşündüren kemik ağrısı varsa kemik scan görüntüsü
- Beyin veya karaciğere sıçrama düşündüren klinik varsa Bilgisayarlı tomografi veya MR
2. BİOPSİ
- Ayaktan yapılan transoral biopsi kesin tanı koydurur.
TEDAVİ
UYGUN SIHHİ BAKIM
- Cerrahi girişim için hastanın yatırılması
- Tedavi lokalizasyona bağlı olarak değişir, örneğin, dil, yanak duvarı, farenks, damak, dudak
- Radyasyon (Şua -Işın)tedavisi ve / veya (İlaç) kemoterapi ile birlikte veya sadece kanserli bölgenin tamamen ameliyatla çıkarılması seçilen tedavidir.
- Ameliyat edilemeyen lezyonlar radyasyon tedavisi ve / veya kemoterapi ile tedavi edilirler.
- Cerrahi gereken hastalarda beslenme normal yara iyileşmesi için en önemli faktördür. Ağızdan beslenme mümkün değilse mideye sonda sokularak ve / veya mideye dışardan delik açılarak beslenme gerekebilir.
AKTİVİTE
- Hastanın fizik durumu tolere edebildiği kadar
DİYET
- Hastalığın yayılımına ve çiğneme veya yutma kabiliyetine bağlıdır
TAKIP HASTANIN İZLENMESİ
- Üst hava yolu ve sindirim sisteminde olası odağın veya nükslerin tetkiki için rutin periyodik baş ve boyun muayenesi yapılmalıdır.
ÖNLEM / KAÇINMA
- Tütün içilmesi veya dumansız tütün kullanılmasının önlenmesi
- Alkol kullanılmasının önlenmesi
BEKLENEN GELİŞME VE PROGNOZ
Yeterli tedavi yapılan erken lezyonlarda % 80 ‘den fazla tedavi sağlanır.